Waarom ‘zo heb ik het niet bedoeld’ meestal niet helpt

Het is een van de meest gebruikte zinnen wanneer een gesprek misloopt. En vaak is hij ook oprecht.

Je wilde iemand niet kwetsen. Je wilde niet kleinerend overkomen. Je wilde alleen duidelijk zijn. Je wilde dat het niet meer zou gebeuren, Of je probeerde juist te helpen.

Toch helpt de zin “zo heb ik het niet bedoeld” op zo’n moment meestal niet.

Niet omdat je intentie er niet toe doet, maar omdat jullie op twee verschillende niveaus praten.

Intentie en impact

In gesprekken spelen intentie en impact voortdurend een rol. De intentie gaat over wat jij wilde bereiken of overbrengen.

"Ik wilde alleen duidelijk zijn."
"Ik probeerde je te helpen."
"Ik wilde voorkomen dat het nog een keer misging."

De impact gaat over wat jouw woorden of gedrag bij de ander teweegbrachten.

"Ik voelde me niet serieus genomen."
"Het kwam op mij over alsof mijn mening er niet toe deed."
"Ik kreeg het gevoel dat je al een oordeel over mij had."

En daar ontstaat gemakkelijk een misverstand. De één zegt eigenlijk: “Dit deed jouw boodschap met mij.” De ander antwoordt: “Maar dat was niet mijn bedoeling.”

Beide kunnen waar zijn.

Waarom uitleggen dan niet werkt

Wanneer iemand vertelt wat jouw woorden of gedrag met hem of haar hebben gedaan, is het heel menselijk om je intentie uit te leggen.

We willen het beeld corrigeren. "Maar zo bedoelde ik het niet." "Je begrijpt me verkeerd." "Dat is helemaal niet wat ik heb gezegd."

En daardoor kan je uitleg juist overkomen alsof je de ervaring van de ander ontkent.

De intentie uitleggen kan de impact verklaren, maar kan de impact niet wegnemen.

Dat je iemand niet wilde kwetsen, betekent niet dat diegene zich niet gekwetst kan voelen. Dat je behulpzaam wilde zijn, betekent niet automatisch dat je hulp ook zo is ervaren.

Eerst erkennen, dan uitleggen

Dat betekent niet dat je onmiddellijk moet zeggen dat de ander gelijk heeft. Je kunt ook zeggen: “Ik hoor dat mijn opmerking heel anders bij jou is binnengekomen dan ik bedoelde.” Of: “Ik begrijp dat mijn manier van reageren je het gevoel heeft gegeven dat ik je niet serieus nam.”

Je erkent daarmee de impact, zonder dat je hoeft te zeggen dat dit je intentie was.

Dat onderscheid is belangrijk.

Erkenning geven is iets anders dan schuld bekennen.

Je kunt erkennen wat jouw woorden bij iemand hebben gedaan én daarna uitleggen wat je ermee bedoelde. Sterker nog: de kans dat iemand naar die uitleg kan luisteren, wordt vaak groter wanneer diegene zich eerst gehoord voelt.

Twee waarheden naast elkaar

In een conflict proberen we soms te bepalen welke van de twee waar is: “Ik bedoelde het niet zo.” of: “Maar zo kwam het wel bij mij binnen.”

Terwijl ze naast elkaar kunnen bestaan.

Je kunt goede bedoelingen én een vervelende impact hebben.

En de ander kan geraakt zijn door jouw woorden zonder daarmee te kunnen bepalen wat jouw intentie was.

Het gesprek wordt interessanter wanneer je niet probeert één van die twee waarheden weg te krijgen, maar ze allebei onderzoekt.

Wat wilde je overbrengen? En wat is er daadwerkelijk aangekomen?

Juist in de ruimte tussen die twee zit vaak de mogelijkheid om elkaar weer te begrijpen.

Bij RedFox Mediation&Consultancy begeleid ik professionals, medewerkers en organisaties wanneer gesprekken zijn vastgelopen of dreigen vast te lopen. Niet om te bepalen wie er gelijk heeft, maar om zichtbaar te maken wat er in de communicatie gebeurt en ruimte te creëren om elkaar weer te horen.



Samen werken aan beter samenwerken.